เริ่มเล่นเกมส์กรรม

ใส่อีเมล์ของคุณ
อีเมล์ของคุณจะเอามาใช้เพื่อเปิดดูรายงานคะแนนต่างๆของคุณได้ในภายหลัง
ในกรณีที่เคยเล่นแล้ว หากเล่นใหม่ ระบบก็จะบันทึกผลคะแนนใหม่ทับผลคะแนนเดิม

หมวดคะแนนสะสม
ทุนเก่า คะแนนสะสมจากอดีต

๑) พ่อแม่ หรือผู้ใหญ่ผู้ปกครองที่เลี้ยงดูคุณ เฉพาะที่มีอิทธิพลกับชีวิตตลอดจนความรู้สึกนึกคิดของคุณ
คุณได้รับการเลี้ยงดูมาอย่างดี มีการเอาใจใส่ ทำให้โตขึ้นมาด้วยความรู้สึกอบอุ่นมั่นคง
ท่านหรือพวกท่านทำให้คุณโตขึ้นมาท่ามกลางความสับสน ว้าเหว่ และไม่มีฐานความรู้สึกที่มั่นคง
คุณรู้สึกว่าโตขึ้นมาด้วยการเลี้ยงดูแบบครึ่งดีครึ่งร้าย

๒) เพศ คุณจะเป็นชายหรือหญิงไม่สำคัญ สำคัญที่คุณภูมิใจในเพศของตนเองหรือไม่
คุณภูมิใจในเพศของตน
คุณมีปมทางเพศ ไม่ชอบเพศตนเอง อยากเป็นเพศอื่น
คุณไม่มีความภูมิใจ ขณะเดียวกันก็ไม่มีความเสียใจในเพศของตนเอง

๓) รูปร่างหน้าตา ตลอดจนผิวพรรณ
คุณรู้สึกว่าเดินไปไหนมาไหนแล้วเด่นเกินใครเป็นประจำ
ไปไหนมาไหนแล้วคุณรู้สึกตลอดเวลาว่ามีปมด้อยเกี่ยวกับรูปร่างหน้าตา
คุณมีความรู้สึกประมาณไม่น้อยหน้าใคร ขณะเดียวกันก็ไม่เกินหน้าใคร

๔) แก้วเสียง ขอให้นับเอาตอนพูดปกติ อย่าดูตอนร้องเพลงหรือพยายามดัดเสียงเฉพาะกิจ
คุณภาพเสียงเป็นที่ยอมรับสำหรับตัวคุณเองและคนรอบข้าง ว่าเป็นกังวานน่าฟัง หรือมีอำนาจดึงดูดใจในทางดี
เสียงแหบแห้งไม่น่าฟัง หรือคุณได้ยินตัวเองเปล่งเสียงจากเครื่องบันทึกแล้วรู้สึกระคายโสต
น้ำเสียงของคุณฟังธรรมดา

๕) สุขภาพ รวมทั้งกำลังวังชาที่จะทุ่มเททำงาน
คุณรู้สึกว่าร่างกายโปร่งเบา เคลื่อนไหวได้กระฉับกระเฉงไม่ติดขัด ตลอดจนทำงานหนักได้เต็มที่โดยไม่เหนื่อยง่าย
คุณรู้สึกว่าร่างกายหนักอึ้ง มีอวัยวะบกพร่องเป็นเหตุให้เคลื่อนไหวจำกัด หรือกระทั่งขี้เกียจเพียงเพราะเหตุผลตื้นๆคือร่างกายอ่อนแอ
สุขภาพของคุณอยู่ในระดับพอใช้ได้ ไม่เหนื่อยง่ายเกินไป แต่ก็ไม่เป็นเหตุให้กระตือรือร้นอยากใช้กำลังเยี่ยงนักกีฬา

๖) ฐานะ ไม่ใช่วัดกันที่ตัวเลขในบัญชีธนาคาร แต่วัดกันที่ความสบายใจ ความรู้สึกมั่นคงในทรัพย์สินและความสามารถใช้จ่ายตามจำเป็น อย่างน้อยซื้อหาปัจจัย ๔ คืออาหาร ที่อยู่อาศัย เครื่องนุ่งห่ม และยารักษาโรคได้ตลอดไม่ขาดสาย
คุณมีอำนาจจับจ่ายใช้สอยตามใจชอบได้เกินกว่าปัจจัย ๔
คุณอึดอัดกลุ้มใจเกี่ยวกับการเงินที่ลุ่มๆดอนๆ ใช้จ่ายได้แบบกระเบียดกระเสียร หรือกระทั่งเดือดร้อนเรื่องปัจจัย ๔
คุณรู้สึกตึงๆ ไม่มีสำหรับฟุ่มเฟือย แต่มีรายได้เรื่อยๆเพียงพอสำหรับซื้อหาปัจจัย ๔

๗) ที่อยู่อาศัย คนรวยไม่จำเป็นต้องมีที่อยู่ที่ดี ลูกเศรษฐีบางคนต้องทนอยู่ในบ้านที่ใหญ่โตแต่ทึบทึม และเต็มไปด้วยสภาพแวดล้อมน่าอึดอัด
บ้านที่ดีจะก่อความรู้สึกที่ดี และอยู่อาศัยด้วยความปลอดโปร่งสบายใจ เป็นจุดเริ่มต้นดีๆสำหรับชีวิตและการงาน
คุณมีบ้านที่น่าอยู่ ชวนให้อยากกลับมามีความสุขที่บ้าน แม้ไม่กว้างขวางใหญ่โต
คุณมีบ้านที่ไม่ชวนให้อยากพัก ชวนให้อยากออกไปค้างคืนข้างนอก แม้กว้างขวางใหญ่โตโอ่อ่า
คุณไม่ถึงกับต้องฝืนใจอยู่ และไม่ถึงกับเจริญตาเจริญใจมากมาย

๘) ครู ทุกคนต้องมีครู จะหลงลืมหรือระลึกได้ก็ตาม นับแต่ครูอนุบาลเป็นต้นมา บางคนก็มีพ่อแม่ที่บ้านเป็นครู หากใช้ใจของคุณรวมครูทุกคนที่มีอิทธิพลทางความคิดมาเป็นคนๆเดียว แล้วถามตัวเองว่าท่านทำให้คุณมีความรู้ มีความเข้าใจที่ถูกต้อง หรือมองโลกในแง่ดีร้ายเพียงใด
ครูของคุณโน้มเอียงไปทางสอนให้ขวนขวายหาวิชาใส่ตัวและเป็นคนดีมีศีลธรรม
ครูของคุณโน้มเอียงไปทางสอนให้ทุจริตคิดคดและเป็นคนเห็นแก่ตัวหมั่นเบียดเบียนคนอื่น
ครูของคุณไม่โน้มเอียงไปทางใดทางหนึ่งโดยเฉพาะ คุณมองโลกดีร้ายด้วยเหตุปัจจัยอื่นๆ

๙) ความเฉลียวฉลาด หมายถึงความสามารถที่จะเรียนรู้และเข้าใจวิชาต่างๆ ตลอดจนกระทั่งความรวดเร็วในการพบวิธีแก้ปัญหา โลกนี้เต็มไปด้วยปัญหา ผู้แก้ปัญหาได้มากและได้ก่อนคือผู้ที่ฉลาดกว่า
คุณฉลาดพอจะเอาตัวรอดและช่วยคนอื่นได้มาก
คุณฉลาดน้อยและต้องพึ่งพาผู้ฉลาดกว่าเพื่อแก้ปัญหาเสมอๆ
คุณเป็นฝ่ายแก้ปัญหาบ้าง เป็นฝ่ายพึ่งพาคนอื่นให้ช่วยแก้ปัญหาบ้าง

๑๐) วิธีใช้สติคิดอ่าน หมายถึงวิธีคิด วิธีมอง ระดับความหนักแน่นคงเส้นคงวาของจิตใจ ตลอดจนความสามารถยับยั้งชั่งใจไม่ให้หาเรื่องเดือดร้อนใส่ตัว
สติและความรู้สึกนึกคิดของคุณทำให้คุณเป็นสุขและเอาตัวรอดได้ในเกือบทุกสถานการณ์
สติและความรู้สึกนึกคิดของคุณลากคุณลงสู่ห้วงทุกข์ทั้งที่ไม่จำเป็น
สติและความรู้สึกนึกคิดของคุณพาจนบ้าง ลากเข้าสู่มุมอับบ้าง สลับกับนำความสุขความเจริญบ้าง ส่องให้เห็นทางออกจากความมืดแปดด้านบ้าง

สมบัติแต่ละข้อล้วนก่อแนวโน้มว่าชีวิตคุณจะเป็นสุขหรือเป็นทุกข์
ฉะนั้นเมื่อผสมผสานองค์ประกอบชีวิตเหล่านี้เข้าด้วยกัน ย่อมเป็นประมาณความสุขความทุกข์ที่เกิดประจักษ์กับใจ

คะแนนใหม่

คะแนนใหม่หมายถึงกรรมในปัจจุบันซึ่งคุณมีความตั้งมั่นแล้ว คือประพฤติปฏิบัติหรือทำได้อย่างต่อเนื่องเป็นปีๆ หัวข้อนี้มุ่งเอาคะแนนใหม่ไปใช้คำนวณกับฐานคะแนนเดิมในบทที่ ๓ เพื่อรู้คร่าวๆว่าคุณเล่นเกมกรรมมาถึงไหน มีความสุขและความพร้อมจะพัฒนาตนไปสู่ความมีชีวิตที่คิดไม่ถึงมากน้อยเพียงใด

หมวดคะแนนการใช้หนี้ 

หนี้บุญคุณพ่อแม่

คุณขัดขวางพ่อแม่ไม่ให้ได้เห็นถูกเห็นชอบ เช่นโน้มน้าวให้เปลี่ยนศาสนา เลิกศรัทธาพระพุทธเจ้า เลิกศรัทธากรรมวิบาก เลิกทำทานรักษาศีล
คุณทำให้พ่อแม่เป็นทุกข์ทางกาย เช่นทิ้งพ่อแม่โดยไม่สนใจว่าจะอดตายอยู่ที่ไหน ทุบตีพ่อแม่ ใช้พ่อแม่ทำงานหาเงินให้ตนแม้แก่ชราแล้ว
คุณทำให้พ่อแม่เป็นทุกข์ทางใจอย่างเดียว เช่นพูดให้เจ็บช้ำน้ำใจ หรือโกรธกันแล้วตัดการติดต่อ ปฏิเสธไม่พบกันอีกแม้ท่านร้องขอ
คุณไม่รู้ว่าพ่อแม่อยู่ที่ไหนมาตั้งแต่เกิด
คุณทำให้พ่อแม่เป็นสุขทางใจอย่างเดียวได้
คุณทำให้พ่อแม่เป็นสุขทางใจและเลี้ยงดูกายท่านให้สบายได้
คุณเปลี่ยนท่านจากความเห็นผิดให้เห็นชอบ ศรัทธาพระพุทธเจ้า ศรัทธากรรมวิบาก มีความตั้งมั่นในทานและศีลได้

หนี้บาปเวร

คุณเหยียบย่ำทำลายพุทธศาสนา โน้มน้าวให้ผู้นับถือศาสนาพุทธเลิกนับถือเสียหรือเปลี่ยนไปนับถือศาสนาอื่น โดยการโจมตีว่าพุทธเป็นศาสนาที่สอนผิด
คุณฆ่ามนุษย์ด้วยโทสะและอาการแห่งการผูกเวร
คุณหาทางทำร้ายศัตรูให้บาดเจ็บทางกาย หรืออย่างน้อยต้องพูดทิ่มตำกันให้เจ็บใจอย่างรุนแรง
คุณผูกใจเจ็บกับทุกคนที่ทำให้ไม่พอใจ หรือการพูดทิ่มแทงกันให้ขุ่นเคืองไม่พอใจกลับคืน
คุณไม่เจอใครทำให้รู้สึกเป็นศัตรูหรือทำกันและกันให้เจ็บใจเลย
คุณให้อภัยทุกคนที่ทำให้คุณไม่พอใจได้ โดยไม่คิดผูกเวรด้วยการโต้ตอบแบบศัตรู แม้ยังมีความโกรธอยู่ในใจ
คุณให้อภัยทุกคนที่ทำให้คุณไม่พอใจได้ โดยไม่คิดผูกเวรด้วยการโต้ตอบแบบศัตรู กับทั้งไม่มีความโกรธ แต่กลับเยือกเย็นด้วยความปรารถนาดีจริงใจกับเขา
คุณให้ความช่วยเหลือคนที่ทำร้ายคุณก่อนด้วยความบริสุทธิ์ใจ
คุณให้อภัย มีเมตตา และสามารถเปลี่ยนศัตรูเป็นมิ่งมิตรด้วยการทำตัวเป็นเหตุให้เขาเปลี่ยนจากความเห็นผิดให้เห็นชอบ ศรัทธาพระพุทธเจ้า ศรัทธากรรมวิบาก มีความตั้งมั่นในทานและศีลได้

หมวดคะแนนของทานและศีล

 ทานกับศีลถูกจัดอยู่ในหมวดหมู่เดียวกัน เพราะต่างก็เป็นการสละออก คือสละความตระหนี่ และสละพฤติกรรมสกปรก สำหรับการให้ทานนั้นจะเรียก ‘มหาทาน’ ก็ต่อเมื่อเป็นทานที่ยิ่งใหญ่ ได้ประโยชน์ไพศาลกับตนและคนหมู่มาก แต่สำหรับการรักษาศีลนั้น อย่างไรก็เรียก ‘มหาทาน’ โดยไม่จำเป็นต้องตกแต่งด้วยปัจจัยยิ่งใหญ่อลังการแต่อย่างใด เนื่องจากเพียงถือศีลให้สะอาดทุกข้อ คุณย่อมได้ชื่อว่าไม่เบียดเบียนตน ไม่เบียดเบียนคนอื่น ทำโลกส่วนที่ได้รับผลกระทบจากชีวิตคุณให้เย็นลงอย่างไพบูลย์อยู่แล้ว

ทาน

ถ้าพบว่านิสัยการทำทานของตนเองตรงกับทานข้อใดก็เลือกให้หมด
ไม่จำกัดตัวเลือก เลือกได้มากกว่าหนึ่งตัวเลือก

คุณขัดขวางผู้อื่นมิให้ให้ธรรมทานแก่สาธารณชนเป็นประจำ
คุณขัดขวางหรือบั่นทอนกำลังใจผู้คิดถวายสังฆทาน
คุณมีส่วนเกิน ให้ได้แต่ไม่ให้ ทั้งที่มีผู้สมควรได้รับอ้อนวอนขอ
คุณมีส่วนเกิน ให้ได้แต่ไม่ให้ ทั้งที่พบเห็นผู้สมควรได้รับ
คุณให้ส่วนเกินของคุณตามที่คนอื่นขอ
คุณหมั่นออกไปหาผู้รับเช่นเด็กอนาถาและคนชราไร้ญาติถึงที่ เพื่อเป็นฝ่ายยื่นเสนอก่อนถูกขอ
คุณถวายทานน้อยใหญ่แด่สงฆ์เป็นประจำ
คุณให้ธรรมะที่ถูกต้องเป็นทานแก่สาธารณชนเป็นประจำ

ศีล ๕

ถ้าพบว่านิสัยการรักษาศีลของตนเองตรงกับศีลข้อใดก็เลือกให้หมด
ไม่จำกัดตัวเลือก เลือกได้มากกว่าหนึ่งตัวเลือก

คุณเป็นมือสังหารสัตว์น้อยใหญ่
คุณเป็นขโมย
คุณเป็นชู้ และ/หรือ การแอบเอาลูกสาวที่อยู่ในการเลี้ยงดูปกครองของผู้อื่นมาร่วมหลับนอนโดยไม่ได้รับการยินยอม
คุณเป็นนักโกหก
คุณเป็นพวกขี้เหล้าเมายา และ/หรือ เสพยาบ้ายาอีเป็นประจำ
คุณเป็นผู้เว้นขาดจากการฆ่าสัตว์ตัดชีวิต
คุณเป็นผู้เว้นขาดจากการลักขโมย
คุณเป็นผู้เว้นขาดจากการประพฤติผิดในกาม
คุณเป็นผู้เว้นขาดจากการโกหก
คุณเป็นผู้เว้นขาดจากการกินเหล้าและเสพยามึนเมา

หมวดคะแนนการหยุดเล่นเกมกรรม 

จากบทที่ ๙ ว่าด้วยวิธีหยุดเล่นเกมกรรม คือเพียงเห็นโทษภัยของเกม และปลงใจหยุดเล่นเกม อะไรดีๆก็ยกขบวนตามมาอยู่แล้ว ฉะนั้นคะแนนของการทำความเข้าใจและตกลงใจหยุดเล่นเกมกรรมจึงอาจจะสูงกระโดดเหนือข้ออื่นๆมาก เพราะอย่างน้อยที่สุดอาการทางใจที่เริ่มปล่อยวางบ้างจะมีผลเป็นสุขทันที ละลายทุกข์ที่มีอยู่ได้ครอบจักรวาลด้วย

* เลือกเพียงหนึ่งตัวเลือก

คุณเป็นผู้ ‘ยังไม่เห็นโทษ’ ของเกมกรรม แม้จะได้พบและศึกษาพุทธศาสนาด้วยความเลื่อมใสบ้างแล้ว ก็ยังอยากเล่นเกมแห่งความอาลัยในกามต่อไปเรื่อยๆ เพราะเห็นว่าอะไรๆดีอยู่แล้ว

คุณเป็นผู้ ‘ยังไม่เห็นโทษ’ ของเกมกรรม แม้จะได้พบและศึกษาพุทธศาสนาด้วยความเลื่อมใสบ้างแล้ว ก็ยังอยากเล่นเกมแห่งความอาลัยในกามต่อไป แต่ทำบุญตั้งความปรารถนาว่าขอให้ได้บรรลุมรรคผลนิพพานในชาติใดชาติหนึ่งอันไม่เป็นที่รู้เบื้องหน้า

คุณเป็นผู้ ‘เห็นโทษ’ ของเกมกรรมแล้วด้วยความเข้าใจจริงๆ แต่ยังมีความกลับไปกลับมา มีความอาลัยยึดติดอยู่กับเกมกรรม โดยเฉพาะเหยื่อล่อคือกาม และไม่ลงมือศึกษาวิธีหยุดเล่นเกมให้จริงจัง ทว่าขณะเดียวกันก็เริ่มยินดีฟังผู้รู้แจกแจงเรื่องมรรคผล เรื่องการปฏิบัติธรรมบ้าง ไม่ถึงกับเมินหนีหรือปิดหูปิดตาไม่รับรู้ใดๆ

คุณเป็นผู้ ‘เห็นโทษ’ ของเกมกรรม และเริ่มศึกษาวิธีหยุดเล่นเกมอย่างจริงจัง แต่ยังเจริญสติรู้เข้ามาในขอบเขตกายใจไม่สม่ำเสมอ สลับกันระหว่างท้อถอยกับฮึกเหิม ยังไม่เกิดผลเห็นชัดนัก

คุณเป็นผู้ ‘เห็นโทษ’ ของเกมกรรม ศึกษาวิธีหยุดเล่นเกมและเริ่มลงมือปฏิบัติตน เจริญสติและระงับกาม ได้ผลเป็นความแหนงหน่ายคลายความยินดีในเกมกรรมบ้าง ลิ้มรสปีติสุขและโสมนัสอันเกิดจากความปล่อยวางกิเลสหยาบๆได้บ้าง แต่จิตยังไม่ตั้งมั่น ไม่เห็นกายใจโดยความเป็นสภาวะไม่เที่ยง ไม่น่ายึดถือว่าเป็นตัวเป็นตน

คุณเป็นผู้ ‘เห็นโทษ’ ของเกมกรรม เจริญสติและระงับกามได้ผลบ้างแล้ว มีจิตตั้งมั่น เห็นกายใจโดยความเป็นสภาวะไม่เที่ยง ไม่น่ายึดถือว่าเป็นตัวเป็นตนบ้างแล้ว แต่ยังไม่มีความเด็ดขาดแบบโสดาบันบุคคล

คุณเป็นผู้บรรลุมรรคผล เป็นโสดาบันบุคคลผู้ ‘เห็นความจริง’ อันสูงสุดเหนือเกมกรรม คือเห็นนิพพานแล้ว ไม่สงสัยในพระพุทธเจ้าและวิธีดำเนินเพื่อเข้าถึงมรรคผลนิพพานแล้ว ปิดทางไปสู่ทุคติได้เด็ดขาดแล้ว สำหรับ ๑๑ คะแนนพิเศษเหมือนโบนัสใหญ่ข้อนี้ ได้มาเพราะโสดาบันบุคคลมีแต่ขึ้นกับขึ้น ความเป็นโสดาบันประกันว่าชีวิตที่เหลือจะไม่ดูดายในการทำบุญ ไม่หลงตกต่ำเกินไปเพราะบุญใหญ่มีกำลังให้สำนึกผิดได้เร็ว

หมวดคะแนนที่จะให้ผลในอนาคตชาติ

๑) พ่อแม่
คุณผูกเวรกับพ่อแม่ที่ไม่ดี และ/หรือ คุณทิ้งขว้างลูก
คุณมีความไม่แน่นอนในการอภัยพ่อแม่ที่ไม่ดี และ/หรือ คุณรับผิดชอบลูกอย่างไม่คงเส้นคงวา
คุณอภัยพ่อแม่ที่ไม่ดี และ/หรือ คุณเลี้ยงลูกด้วยความรับผิดชอบ เป็นแบบอย่างที่ดีแก่ลูก

๒) เพศ
คุณมีเพศสัมพันธ์ที่ผิด
คุณมีความไม่แน่นอนในการควบคุมความประพฤติทางเพศ
คุณมีความซื่อสัตย์กับคู่ของตน

๓) รูปร่างหน้าตา
คุณเป็นคนตระหนี่ และ/หรือ ความเป็นคนมีศีลบกพร่องเป็นประจำ
คุณเป็นคนเอาแน่เอานอนในการให้ทานและรักษาศีลไม่ได้
คุณตั้งมั่นในทานและศีล เมื่อให้ทานก็ให้ด้วยน้ำจิตเคารพศรัทธา เมื่อรักษาศีลก็มีความปลาบปลื้มในศีลอันสะอาดของตน ไม่ได้ให้ทานและรักษาศีลด้วยความฝืนใจ

๔) แก้วเสียง
คุณพูดโกหก พูดหยาบ พูดส่อเสียด กับพูดเพ้อเจ้อเป็นประจำ
คุณเป็นคนเอาแน่เอานอนในการพูดดีหรือพูดร้ายไม่ได้
คุณพูดจริง พูดสุภาพ พูดถนอมน้ำใจ กับพูดอย่างมีสติเป็นประจำ และ/หรือ สวดมนต์สรรเสริญพระพุทธ พระธรรม พระสงฆ์ด้วยศรัทธาอันเกิดจากความเข้าใจ และ/หรือ ใช้เสียงเป็นธรรมทานอันทำให้เกิดความเข้าใจธรรมะอย่างถูกต้อง 

๕) สุขภาพ
คุณฆ่าสัตว์ตัดชีวิตเป็นประจำ
คุณเอาแน่เอานอนไม่ได้กับการฆ่าสัตว์ตัดชีวิต
คุณตั้งมั่นในการเว้นขาดจากการฆ่าสัตว์ตัดชีวิต และ/หรือ คุณถวายยาจำเป็นหรือการรักษาแด่พระภิกษุสงฆ์เป็นประจำ

๖) ฐานะ
คุณเป็นคนตระหนี่ และ/หรือ คุณหาเลี้ยงตัวด้วยความฉ้อฉลคดโกง
คุณไม่แน่นอนในการให้ทานและวิธีหาเลี้ยงชีพ
คุณให้ทานด้วยจิตเคารพศรัทธาในบุญ และมีความคิดอนุเคราะห์แก่ผู้รับ

๗) ที่อยู่อาศัย
คุณเป็นมือลอบวางเพลิงแม้เพียงครั้งเดียว และ/หรือ ทำให้บริวารเกิดความคับใจในที่อยู่อาศัยเป็นอย่างมาก
คุณไม่มีบุญหรือบาปเป็นพิเศษเกี่ยวกับที่พักอาศัย
คุณเอื้อเฟื้อที่พักแก่คนจรที่ต้องการ และ/หรือ สร้างถวายโบสถ์ วิหาร กับกุฏิที่พำนักสำหรับสงฆ์ (อาจร่วมบริจาคร่วมกับผู้อื่นด้วยจิตศรัทธา หากกำลังใจแก่กล้า ปรารถนาให้เกิดที่พำนักสงฆ์จริงๆ ก็ได้บุญพอๆกับทำด้วยกำลังของตนเองเพียงลำพัง) 

๘) ครู
คุณยอมรับนับถือ และ/หรือ ขวนขวายช่วยเหลือครูที่สอนให้คิด พูด ทำในทางเป็นบาป ชมชอบการเบียดเบียน ขาดเหตุผลอันเป็นธรรม
คุณกลับไปกลับมา และ/หรือ คุณเปิดใจรับทั้งครูที่สอนเป็นบาปและเป็นบุญ
คุณยอมรับนับถือ และ/หรือ คุณขวนขวายช่วยเหลือครูที่สอนให้คิด พูด ทำในทางเป็นบุญ ละการเบียดเบียน เปี่ยมด้วยเหตุผลอันเป็นธรรม

๙) ความเฉลียวฉลาด
คุณเป็นผู้เกียจคร้านหรือขวนขวายน้อยในการศึกษา เมื่อเกิดปัญหาจะรอใครสักคนมาแก้ให้ ไม่ชอบคิดเอง ไม่ชอบรับผิดชอบกับปัญหาของตนเอง ใครถามอะไรแม้รู้ก็เก็บงำไว้ หรือแลกกับผลประโยชน์เท่านั้น
คุณเป็นคนศึกษาเล่าเรียนตามหน้าที่ให้พอรู้ เมื่อเกิดปัญหาก็แก้ปัญหาเอาตัวรอดเฉพาะหน้า สลับกับการพยายามผลักภาระ โยนปัญหาให้คนอื่น
คุณเป็นผู้ขวนขวายศึกษาเล่าเรียนด้วยความอยากรู้อยากเห็น อยากมีความรู้ความสามารถไว้ทำประโยชน์ให้ตนเองและสังคม กับทั้งชอบตอบคำถามที่ตนรู้ ใครถามอะไรไม่เคยหวงวิชา บางทีเห็นใครลำบากก็เสนอตัวสอนเอง แล้วก็ไม่กลัวปัญหา มีความภูมิใจที่ได้ใช้ความคิดความอ่านแก้ปัญหาของส่วนรวม 

๑๐) วิธีใช้สติคิดอ่าน
คุณเป็นผู้ไม่แสวงหาคำตอบ ว่ากรรมอันใดเป็นประโยชน์ กรรมอันใดเป็นโทษทั้งในปัจจุบันและอนาคต เมื่อพบสมณะก็ไม่ใส่ใจ คิดว่าตนรู้ดีอยู่แล้ว ไม่หัวโบราณล้าสมัยเหมือนอย่างนักบวชทั้งหลาย
คุณรับฟังเทศนาธรรมจากสมณะตามๆกัน ไม่ออกท่าปฏิเสธ บางครั้งแสดงความเคารพ แต่ใจมิได้พิจารณาตามอรรถตามธรรมที่สดับฟังอย่างจริงจัง
คุณเป็นผู้มีวาสนาได้สดับฟังคำสอนของพระพุทธเจ้าหรือพระสาวก มีความสงสัยใคร่รู้อย่างจริงจังว่ากรรมใดเป็นประโยชน์ กรรมใดเป็นโทษทั้งในปัจจุบันและอนาคต เข้าหาสมณะถึงที่เพื่อสอบถาม หรือสนใจซื้อหาตำรามาอ่านเองโดยไม่ต้องมีญาติมิตรคะยั้นคะยอชักชวนมาก นอกจากนั้นยังไตร่ตรองด้วยความรอบคอบ ว่าสมณะใดกล่าวไว้ชอบ มีความสมเหตุสมผล สมณะใดกล่าวไว้พิกล ไม่สมเหตุสมผล โดยย่นย่อคือเป็นผู้สดับธรรมด้วยดี พิจารณาตามแล้วจึงปลงใจเชื่อว่ากรรมอย่างนี้ดี สมควรทำ กรรมอย่างนั้นชั่ว สมควรหลีกเลี่ยง